Katika waovu hutoka uovu!

1Samuel 24:9-13 “Daudi akamwambia Sauli, Kwa nini unasikiliza maneno ya watu wasemao, Tazama, Daudi anataka kukudhuru? Tazama, leo hivi macho yako yameona jinsi Bwana alivyokutia mikononi mwangu pangoni, na watu wengine wakaniambia nikuue; lakini nikakuacha; nikasema, Sitaki kuunyosha mkono wangu juu ya bwana wangu; kwa maana yeye ni masihi wa BWANA.Tena, baba yangu, tazama, tafadhali, tazama upindo wa vazi lako mkononi mwangu; maana ikiwa nimeukata upindo wa vazi lako, nisikuue, ujue, na kuona ya kuwa hakuna uovu wala kosa mkononi mwangu, wala sikukukosa neno; ingawa wewe unaniwinda roho yangu ili kuikamata. Bwana atuamue, mimi na wewe, na Bwana anilipizie kisasi changu kwako; lakini mkono wangu hautakuwa juu yako. Kama vile walivyosema watu wa kale katika mithali yao, Katika waovu hutoka uovu; ila mkono wangu hautakuwa juu yako.”

 

Utangulizi:

 

Wote tunakuwa tunakumbuka jinsi ambavyo Sauli alikuwa anamfuatilia sana Daudi akiwa na majemadari zaidi ya 1000 makomandoo walioteuliwa ili ikiwezekana aweze kumuangamiza hata ingawa Daudi hakuwahi kumkosea kitu Sauli

 

1Samuel 24:1-2 “Ikawa, Sauli aliporudi baada ya kuwafuatia Wafilisti, aliambiwa ya kwamba, Daudi yuko katika nyika ya Engedi. Ndipo Sauli akatwaa watu elfu waliochaguliwa katika Israeli wote, akaenda kumtafuta Daudi na watu wake juu ya majabali ya mbuzi-mwitu.”

 

Wakati majeshi ya Sauli na Sauli mwenyewe wanaelekea huko Engedi kumtafuta Daudi, Sauli aliingia  katika pango mojawapo peke yake na Daudi alikuwako katika Pango lile pamoja na watu wake na akawa ana nafasi ya kumuua, watu wake Daudi walimshawishi na kumtia moyo Daudi ammalize Sauli  na inaonekana wazi kuwa huenda kulikuwa na neno la kinabii kwa Daudi kuwa siku mmoja Bwana atamtia adui yake chini ya mikono yake na anaweza kumfanya kama atakavyo, Hata hivyo Daudi alikataa kufanya jambo hilo na badala yake aliukata upindo tu wa vazi la Sauli na hata kwa tendo hilo moyo wake ulimshitaki.

 

1Samuel 24:3-7 “Akafika penye mazizi ya kondoo kando ya njia, na huko kulikuwa na pango; Sauli akaingia ndani ili kuifunika miguu. Na Daudi na watu wake walikuwa wakikaa mle pangoni ndani sana. Nao watu wa Daudi wakamwambia, Tazama, hii ndiyo siku ile aliyokuambia Bwana, Angalia, nitamtia adui yako mikononi mwako, nawe utamtenda yo yote utakayoona kuwa mema. Basi Daudi akainuka, akaukata upindo wa vazi lake Sauli kwa siri.Lakini halafu, moyo wake Daudi ukamchoma, kwa sababu amekata upindo wa vazi lake Sauli. Akawaambia watu wake, Hasha! Nisimtendee bwana wangu, masihi wa BWANA, neon hili, kuunyosha mkono wangu juu yake,kwa maana yeye ni masihi wa BWANA. Basi Daudi akawazuia watu wake kwa maneno hayo, asiwaache kumwondokea Sauli. Kisha Sauli akatoka pangoni, akaenda zake.”

 

Baadaye Daudi akasimama mbali na kumuita Baba yangu akamwonyesha pindo hilo kama ushahidi kwamba hakuwa na nia ya kumuua kama jinsi alivyokua anafikiri au watu wanavyomdanganya na kisha akampa somo kutoka katika mithali ya wazee isemayo Katika waovu hutoka uovu! Na hili ndilo somo tunalojifunza leo, tutajifunza somo hili Katika waovu hutoka uovu kwa kuzingatia vipengele vikuu vitatu vifuatavyo:-

 

·         Maana ya maneno Katika waovu hutoka uovu!

·         Mifano ya watu waliofanya uovu na kupata uovu

·         Katika waovu hutoka uovu!

 

Maana ya maneno Katika waovu hutoka uovu!

 

Maneno katika waovu hutoka uovu yanatokana na mithali ya wazee wa Kiebrania ambayo inasomeka “Mershaim yetse resha” ambayo kwa kiingereza “Out of the wicked comes wickedness” kwa Kiswahili Katika waovu hutoka uovu, yakimaanisha kuwa matendo mabaya yanatoka kwa wabaya wenyewe, au mtu anayekusudia mabaya atapatwa na mabaya yeye mwenyewe, kwa hiyo maana yake mtu awaye yote mwenye nia ya kumdhuru mtu mwenye haki atadhurika mwenyewe, ni Kama wazee walikuwa wanasema kuwa atendaye uovu ataangamia kwa uovu wake mwenyewe, Kauli hii pia ina pande kuu nne zinazoshikamana ambazo zote zinatufundisha kitu kinafanana

 

-          Kimjazacho mtu ndicho kimtokacho, Kile kilichojaa katika moyo wa mtu ndicho kinachojitokeza katika maneno na matendo, ni kama Daudi alikuwa anamwambia Sauli kuwa kama mimi ningekuwa mwovu ungekuwa umekwishakufa leo, kwa kuwa sina uovu moyoni mwangu na ndio maana sikuweza kukufanyia maovu, Yesu alifundisha kuwa mtu mwovu katika hazina mbovu ya moyo hutoa yaliyo maovu

 

Luka 6:44-45. “kwa kuwa kila mti hutambulikana kwa matunda yake; maana, katika miiba hawachumi tini, wala katika michongoma hawachumi zabibu. Mtu mwema katika hazina njema ya moyo wake hutoa yaliyo mema, na mtu mwovu katika hazina mbovu ya moyo wake hutoa yaliyo maovu; kwa kuwa mtu, kinywa chake hunena yale yaujazayo moyo wake.”

 

-          Kila anayechimba shimo atatumbukia mwenyewe, Usemi huu naonyesha kuwa unapoandaa njama au mpango wa kumfanyia ndugu yako jambo baya unatengeneza sumu kwenye mikono yako mwenyewe, ambayo mwishoni itakugusa wewe mwenyewe, maandiko yanaonyesha hivyo na shuhuda za kibiblia zinaonyesha kuwa watu wengi ambao walikuwa wakiwaandalia wenzao au waliowafanyia wenzao mambo mabaya walipatwa na mabaya pia

 

Mithali 26:26-27 “Ingawa chuki hufunikizwa kwa hila; Uovu wake utadhihirika mbele ya kusanyiko. Achimbaye shimo atatumbukia mwenyewe; Naye abingirishaye jiwe litamrudia.”

 

Zaburi 7:14-16 “Tazama, huyu ana utungu wa uovu, Amechukua mimba ya madhara, amezaa uongo. Amechimba shimo, amelichimba chini sana, Akatumbukia katika handaki aliyoifanya! Madhara yake yatamrejea kichwani pake, Na dhuluma yake itamshukia utosini.”               

 

-          Yeye aushikaye upanga ataangamia kwa upanga, Usemi unamaanisha pia watu wanaotegema njia za uasi nguvu au za kikatili kutatua changamoto au wanaojipatia mamlaka au madaraka kwa nguvu wataangamia kwa jinsi ile ile ya nguvu uasi na ukatili, Daudi hakutaka kuingia madarakani kwa njia ya kumwaga damu au kuua mtu mwingine kama Mungu amempaka mafuta basi yeye mwenyewe ndiye atakayemuweka madarakani, lakini vile vile kile anachikifanya Sauli kutaka kumzima kwa kutumia upanga basi kitamrudia mwenyewe kwani naye atazimwa na upanga wa watu wengine Japokuwa usemi huu ulitamkwa na Yesu lakini unamfanano mkubwa na kile tunachojifunza hapa kuwa katika waovu hutoka uovu!

 

Mathayo 26:51-52 “Na tazama, mmoja wao waliokuwa pamoja na Yesu akanyosha mkono wake, akaufuta upanga wake, akampiga mtumwa wa Kuhani Mkuu, akamkata sikio. Ndipo Yesu akamwambia, Rudisha upanga wako mahali pake, maana wote waushikao upanga, wataangamia kwa upanga.”

 

1Samuel 31:1-6 “Basi Wafilisti wakapigana na Israeli; nao watu wa Israeli wakakimbia mbele ya Wafilisti, wakaanguka wameuawa katika mlima wa Gilboa. Wafilisti wakamfuatia sana Sauli na wanawe, Wafilisti wakawaua Yonathani, na Abinadabu, na Malkishua, wana wa Sauli. Tena vita vilikuwa vikali sana juu ya Sauli, na wapiga upinde wakampata; hata akafadhaika sana kwa sababu ya wapiga upinde. Ndipo Sauli akamwambia yule mchukua silaha zake, Futa upanga wako, unichome nao; wasije watu hawa wasiotahiriwa wakanichoma, na kunisimanga. Lakini huyo mchukua silaha zake akakataa; kwa sababu aliogopa sana. Basi Sauli akautwaa upanga wake, akauangukia. Na mchukua silaha zake alipoona ya kuwa Sauli amekufa, yeye naye akauangukia upanga wake, akafa pamoja naye. Hivyo Sauli akafa, na wanawe watatu, na mchukua silaha zake, na watu wake wote pamoja siku iyo hiyo.”           

       

-          Ogopa mtu anayesema anamwachia Mungu – Daudi hakukubali ushauri wa watu wala unabii uliomhakikishia kuwa iko siku Bwana atamtia adui yako mikononi mwako nawe utamtenda uonalo jema badala yake alisema Bwana na ahukumu kati yangu na yako lakini mkono wangu hautakuwa juu yako, aliomba Mungu amlipie kisasi, kwa hiyo usemi katika waovu hutoka uovu maana yake kwa kuwa Mungu ni Mungu wa haki ukimkabidhi yeye njama na nia za watu waovu na kumwachia basi hukumu ya Mungu ni tamu zaidi ya hukumu ya kibinadamu

 

1Samuel 24:12-15 “Bwana atuamue, mimi na wewe, na Bwana anilipizie kisasi changu kwako; lakini mkono wangu hautakuwa juu yako. Kama vile walivyosema watu wa kale katika mithali yao, Katika waovu hutoka uovu; ila mkono wangu hautakuwa juu yako. Na mfalme wa Israeli ametoka ili kumfuatia nani? Unamwinda nani? Ni kuwinda mbwa mfu, au kiroboto. Basi Bwana atuamue, akatuhukumu mimi na wewe, akaone, akanitetee neno langu, akaniokoe na mkono wako.”

 

Mifano ya watu waliofanya uovu na kupata uovu

 

Biblia imejaa mifano ya watu kadhaa ambao historia ya maandiko inaonyesha kuwa walikuwa wakatili na watu waliofanyia wengine mabaya au kuwalipa mabaya badala ya mema, maandiko yanaonyesha jeuri zao na mwisho wao namna ulivyokuwa, walijisahahu na kufanya maovu na maovu hayo yakawarudia mifano hii inatuthibitishia kweli katika wawovu hutoka uovu na sisi tusiwaige, wala tusijaribu kuwatendea watu wengine uovu yasije yakatukuta:-

 

Nabali – Daudi na timu yake walimtendea wema walipokuwa nyikani na wachungaji wa Nabali, Mtu huyu alikuwa tajiri sana Daudi na timu yake waliwahakikishia usalama walipokuwa nyikani, waliwalinda wachungaji wake dhidi ya uonevu na mifugo yao na huenda taarifa zilimfikia mzee huyu, hata hivyo siku moja wakati Daudi akiwa na shida aliagiza kuomba mikate yeye na timu yake waliokuwa nyikani na kumkumbusha Nabali wema wote waliomtendea mtu huyu hata hivyo kwa ujeuri alijifanya hatambui mchango wowote wa Daudi wala hamjui hata Daudi mwenyewe

 

1Samuel 25:4-11 “Basi Daudi akasikia huko nyikani ya kuwa Nabali alikuwa katika kuwakata manyoya kondoo zake. Daudi akatuma vijana kumi, Daudi naye akawaambia hao vijana, Kweeni mwende Karmeli, na kumwendea huyu Nabali ili mnisalimie; na hivi ndivyo mtakavyomwambia huyu aishiye salama, Amani na iwe kwako, na amani nyumbani mwako, na amani kwao wote ulio nao. Nami sasa nimesikia ya kuwa una watu wanaokata manyoya kondoo zako; haya! Wachungaji wako wamekuwa pamoja nasi, wala hatukuwadhuru, wala hawakukosa kitu wakati wote walipokuwako huko Karmeli. Waulize vijana wako, nao watakuambia; basi na wakubaliwe vijana hawa machoni pako; maana tumekujia katika siku ya heri; uwape, nakusihi, cho chote kitakachokujia mkononi, uwape watumwa wako na mwanao Daudi. Basi walipofika vijana wake Daudi, wakamwambia Nabali sawasawa na maneno hayo yote kwa jina la Daudi, kisha wakanyamaza. Naye Nabali akawajibu wale watumishi wa Daudi, akasema, Huyu Daudi ni nani? Na mwana wa Yese ni nani? Siku hizi kuna watumwa wengi wanaomtoroka kila mtu bwana wake! Basi mimi je! Nitwae mkate wangu, na maji yangu, na machinjo yangu niliyowachinjia hao watu wangu wakatao manyoya kondoo zangu, na kuwapa watu ambao siwajui wametoka wapi?”

               

1Samuel 25:36-38 “Kisha Abigaili alimjia Nabali; na tazama, alikuwa amefanya karamu nyumbani mwake, kama karamu ya kifalme; na moyo wake huyo Nabali ukafurahiwa ndani yake, kwa maana amelewa kabisa. Kwa sababu hiyo hakumwambia neno, dogo wala kubwa, hata kulipopambazuka. Ikawa asubuhi, divai ilipokuwa imemtoka Nabali, mkewe alimwambia mambo hayo, na moyo wake ukafa ndani yake, akawa kama jiwe. Tena ikawa, yapata siku kumi baadaye, Bwana alimpiga huyo Nabali, hata akafa.”

 

Adoni-Bezeki – Alikuwa mfalme katili sana mara kadhaa alipokuwa akipigana na wafalme wa mataifa mengine akiwakamata wafalme wale na alikuwa akiwakata vidole gumba huu ndio ulikuwa mfumo wake wa mateso na ukatili na jumla ya wafalme aliowahi kuwakata vidole gumba wanafikia 70, ukataji wa dole gumba ilikuwa njia ya kikatili sana ya zamani ya kumpunguzia mtu uwezo wa kufanya kazi zozote za kijeshi kwa sababu asilimia 50% ya utendaji wa mkono hutegema kidole gumba kwa hiyo mtu akitaka kukuharibiwa uwezo wako wa kutenda kazi alikukata kidole gumba (an ancient method of Physical incapacitation) lakini pia njia ya kudhalilisha hadharani public humiliation ona  

 

Waamuzi 1:4-7 “Yuda akakwea; naye Bwana akawatia Wakanaani na Waperizi mkononi mwao; nao wakawapiga huko Bezeki watu elfu kumi. Wakampata huyo Adoni-bezeki huko Bezeki; wakapigana naye, nao wakawapiga Wakanaani na Waperizi. Lakini Adoni-bezeki akakimbia; nao wakamwandamia na kumshika, wakamkata vyanda vyake vya gumba vya mikono na vya miguu. Adoni-bezeki akasema, Wafalme sabini, waliokuwa wamekatwa vyanda vyao vya gumba vya mikono na vya miguu, waliokota chakula chao chini ya meza yangu; kama nilivyofanya mimi, Mungu amenilipa vivyo. Wakamleta Yerusalemu naye akafa kuko.”

 

Farao – Mfalme katili sana aliyekuwa na mipango ya hila ya kuwaangamiza wana wa Israel kwa kuwaua watoto, kuamuru watoto wa kiume wa kiebrania watupwe kwenye maji ya mto Nile, na kuwatesa wana wa Israel kwa utumwa mzito sana, yeye na majeshi yake yote siku yao ya kufa walikufa katika maji ya bahari ya Shamu

 

Kutoka 1:22 “Kisha huyo Farao akawaagiza watu wake, akisema, Kila mtoto mwanamume atakayezaliwa mtamtupa mtoni, na kila mtoto mwanamke mtamhifadhi hai.”

 

Kutoka 14:27-28. “Musa akaunyosha mkono wake juu ya bahari, na kulipopambazuka, bahari ikarudi kwa nguvu zake; Wamisri wakakimbia mbele yake; na BWANA akawakukutia mbali hao Wamisri kati ya bahari. Yale maji yakarudi yakafunikiza magari na wapanda farasi, hata jeshi lote la Farao lililoingia katika bahari nyuma yao; hakusalia hata mtu mmoja.”

 

Ahabu na Yezebeli – Walikuwa na tamaa kwaajili ya shamba la mizabibu la Nabothi, Alipowakatalia kwa sababu za kisheria kwamba Torati haikuruhusu kuuza urithi, walikasirika na Yezebeli alitengeneza mashahidi wa uongo na wakamuua Naboth mtu huyu mwenye haki aliuawa kwa kupigwa mawe kwamba eti amemtukana mfalme na Mungu, na mbwa waliiramba damu yake, jambo hili lilimuudhi Mungu na Mungu aliwahukumu viongozi hao kuwa pale ambapo Mbwa waliramba damu ya Nabothi na ya kwao itarambwa na kwa hakika ikawa vilevile ilivyosemwa!

 

1Wafalme 21:19 “Ondoka, ushuke, ukutane na Ahabu mfalme wa Israeli, akaaye katika Samaria; yuko katika shamba la mizabibu la Nabothi, ndiko alikoshukia ili alitamalaki. Ukamwambie, ukisema, Bwana asema hivi, Je! Umeua, ukatamalaki? Nawe utamwambia, kusema, Bwana asema hivi, Mahali pale mbwa walipoiramba damu ya Nabothi, mbwa watairamba na damu yako, naam, damu yako.”

 

2Wafalme 9:32-36 “Akainua uso wake kulielekea dirisha, akasema, Aliye upande wangu ni nani? Matowashi wawili watatu wakachungulia. Akasema, Mtupeni chini. Basi wakamtupa chini; na damu yake ikamwagika nyingine juu ya ukuta, na nyingine juu ya farasi, naye akamkanyaga-kanyaga. Alipoingia, akala, na kunywa; kisha akasema, Haya! Mwangalieni mwanamke huyu aliyelaaniwa, mkamzike; kwa maana ni binti mfalme. Wakaenda ili kumzika; lakini hawakuona kitu ila kifuvu cha kichwa chake, na miguu yake, na vitanga vya mikono yake.Basi wakarudi, wakampasha habari. Akasema, Hili ndilo neno la Bwana, alilolinena kwa kinywa cha mtumishi wake Eliya, Mtishbi, kusema, Katika kiwanja cha Yezreeli mbwa wataila nyama ya Yezebeli.”

 

Hamani maarufu kama adui wa Wayahudi alimchukia sana Mordekai na Wayahudi wote na pamoja na kupitisha mswada ili kwamba Wayahudi wote wakaao Shushani Ngomeni na nchi nzima wauawe, pia alikuwa akiandaa msalaba kwa kusudi la kumtundika Mordekai lakini katika namna isiyoweza kuelezeka Mungu aliingilia kati na mtu huyu alitundikwa yeye katika msalaba ule ule aliomwandalia mwenzake!

 

Esta 7:8-10. “Kisha mfalme akarudi kutoka katika bustani ya ngome hata mahali pa karamu ya divai. Ikawa Hamani amejitupa chini penye kitanda alipokuwapo Esta. Mfalme akasema, Namna gani! Je! Atamfanyia malkia jeuri hata machoni pangu nyumbani mwangu? Na neno lilipotoka kinywani mwa mfalme, wakamfunika uso Hamani.Ndipo aliposema Harbona, msimamizi-wa-nyumba mmojawapo wa wale waliohudhuria mbele ya mfalme, Tazama, basi, mti wa mikono hamsini urefu wake, Hamani aliomwekea tayari Mordekai, ambaye alinena vema kwa ajili ya mfalme, upo umesimamishwa nyumbani kwa Hamani. Mfalme akasema, Mtundikeni juu yake. Basi wakamtundika Hamani juu ya mti aliomwekea tayari Mordekai. Ghadhabu ya mfalme ikatulia.”                  

 

Maandiko haya ndugu yangu na dada yangu ni ushahidi tosha ya kuwa Katika waovu hutoka uovu, Mungu anatufundisha hapo ya kuwa tujihadhari sana kuwatendea watu mabaya na pia tukitendewa sisi Mungu muhukumu mwenye haki yupo na atahukumu kwa haki nadhani hukumu ya Mungu ni bora sana kuliko hukumu za wanadamu.

 

Zaburi 7:11-13 “Mungu ni mwamuzi mwenye haki, Naam, Mungu aghadhibikaye kila siku. Mtu asiporejea ataunoa upanga wake; Ameupinda uta wake na kuuweka tayari; Naye amemtengenezea silaha za kufisha, Akifanya mishale yake kuwa ya moto.”

 

Katika waovu hutoka uovu!

 

Ni muhimu kujikumbusha tena na tena Mungu anataka tuwe watu wa haki duniani, tuache kiburi na kujiamini kulikopitiliza kutakakotufanywa tuwe na uonevu kwa wengine neno la Mungu limetuthibitishia kauli ya Daudi iliyonenwa na wazee kuwa ni kweli katika waovu hutoka uovu, Mungu hadhihakiwi chochote apandacho mtu hapa duniani atavuna unapowatendea wengine ukatili nawe utatendewa au watoto wako watatendewa acha uovu wako

 

Wagalatia 6:7-8 “Msidanganyike, Mungu hadhihakiwi; kwa kuwa cho chote apandacho mtu, ndicho atakachovuna.Maana yeye apandaye kwa mwili wake, katika mwili wake atavuna uharibifu; bali yeye apandaye kwa Roho, katika Roho atavuna uzima wa milele.”

 

Sauli alipoelezwa maneno yale ni kweli kuwa alilia na kukiri kuwa Daudi ni mwenye haki kuliko yeye, lakini hata hivyo hakuacha uovu wake kwani muda mfupi baadaye aliendelea kumsaka Daudi kwa kusudi lile lile la Kumwangamiza tena sasa akaongeza kikosi kutoka askari 1000-3000 kumsaka Daudi,

 

1Samuel 24:16-20 “Ikawa, Daudi alipokwisha kumwambia Sauli maneno hayo Sauli alisema, Hii ndiyo sauti yako, Daudi, mwanangu? Naye Sauli akapaza sauti yake, akalia. Akamwambia Daudi, Wewe u mwenye haki kuliko mimi; maana wewe umenitendea mema, nami nimekutenda mabaya.Nawe umeonyesha leo jinsi ulivyonitendea mema, kwani Bwana aliponitia mikononi mwako, hukuniua. Maana mtu akimwona adui yake, je! Atamwacha aende zake salama? Basi Bwana na akulipe mema kwa haya uliyonitendea leo.Na sasa, angalia, najua ya kuwa hakika utakuwa mfalme, na ufalme wa Israeli utafanyika imara mkononi mwako.”

 

1Samuel 26:2 “Basi hao Wazifi wakamwendea Sauli huko Gibea, wakasema, Je! Yule Daudi hakujificha katika kilima cha Hakila, kuelekea Yeshimoni? Basi Sauli akaondoka, akashuka nyikani kwa Zifu, naye alikuwa na watu elfu tatu, wateule wa Israeli, pamoja naye, ili kumtafuta Daudi katika nyika ya Zifu.”

 

Mikono ya Sauli tayari ilikuwa imejaa damu, kwa kuwaua makuhani wa Bwana huko Nobu wapatao 85 pamoja na wanawake na watoto wakati akimtafuta Daudi, mtu huyu alikuwa tayari amejaa maovu na alitaka kuendeleza uovu wake kama desturi yake, mikono yake ilikuwa imejaa damu ya makuhani 85 na familia zao ambao hawakuwa waovu

 

1Samuel 22:17-21. “Kisha mfalme akawaambia askari walinzi waliosimama karibu naye Geukeni, mkawaue hao makuhani wa Bwana, kwa sababu mkono wao u pamoja na Daudi, na kwa sababu walijua ya kuwa amekimbia, wasiniarifu. Lakini watumishi wa mfalme walikataa kunyosha mkono na kuwaangukia makuhani wa Bwana.Basi mfalme akamwambia Doegi, Geuka wewe, ukawaangukia hao makuhani. Basi Doegi, Mwedomi, akageuka, akawaangukia makuhani, akaua siku ile watu themanini na watano wenye kuvaa naivera ya kitani. Kisha akaupiga Nobu, mji wa makuhani, kwa makali ya upanga, wanaume na wanawake, watoto na wanyonyao, na ng'ombe, na punda, na kondoo. Na katika wana wa Ahimeleki, mwana wa Ahitubu, akaokoka mtu mmoja tu, aliyeitwa jina lake Abiathari, akamkimbilia Daudi. Naye Abiathari akamweleza Daudi ya kwamba Sauli amewaua makuhani wa Bwana.”

 

Unapata picha jinsi gani Sauli alikuwa mwovu, kwaajili ya kumsaka Daudi aliua watu wengi sana na hivyo kuifanya mikono yake kuwa yenye Damu, muuaji huyu hatimaye, Mungu akawa hajibu maombi yake kwa njia zote na akajikuta anawaendea wenye pepo, moyo wake haukuwa na toba wala hakuwa imara kwa Bwana Mungu wake, Upanga wake aliouchomoa kumtafuta Daudi ulimgeukia yeye mwenyewe na kumuua, na ufalme aliokuwa akiulinda kwa damu ukachukuliwa na Daudi. Kwa Amani kweli Kila aushikaye upanga ataangamia kwa upanga!

 

1Samuel 31:1-6 “Basi Wafilisti wakapigana na Israeli; nao watu wa Israeli wakakimbia mbele ya Wafilisti, wakaanguka wameuawa katika mlima wa Gilboa.Wafilisti wakamfuatia sana Sauli na wanawe, Wafilisti wakawaua Yonathani, na Abinadabu, na Malkishua, wana wa Sauli.Tena vita vilikuwa vikali sana juu ya Sauli, na wapiga upinde wakampata; hata akafadhaika sana kwa sababu ya wapiga upinde. Ndipo Sauli akamwambia yule mchukua silaha zake, Futa upanga wako, unichome nao; wasije watu hawa wasiotahiriwa wakanichoma, na kunisimanga. Lakini huyo mchukua silaha zake akakataa; kwa sababu aliogopa sana. Basi Sauli akautwaa upanga wake, akauangukia. Na mchukua silaha zake alipoona ya kuwa Sauli amekufa, yeye naye akauangukia upanga wake, akafa pamoja naye. Hivyo Sauli akafa, na wanawe watatu, na mchukua silaha zake, na watu wake wote pamoja siku iyo hiyo”

 

Hitimisho!

 

Tunajifunza nini katika somo hili Katika waovu hutoka uovu, tutende mema ndugu zangu, tuache kuwa sababu ya mbegu mbaya, wakati wote tuilinde mioyo yetu na mambo maovu, tumwambie Mungu atuumbie moyo safi kama alivyoomba Daudi, Daudi alikuwa mtu mwenye Moyo safi na aliisikiliza dhamiri yake na kulitii neno la Mungu, Moyo wake ulimchoma pale tu alipokata upindo wa vazi la Sauli na hakutaka kujichukulia sheria mikononi je dhamiri yako hukuambia nini pale unapowatendea wenzako yasiyo haki Je huoni hata dhamiri inakusuta? Unafanyaje kuhusu ushauri wa rafiki zako? Daudi alishauriwa kuwa afanye kitu kwa sababu Mungu alimtia Sauli katika mikono yake? Hata hivyo Daudi aliona aliachie jambo hilo katika mikono ya Mungu mwenyewe tuwe makini na wanaotushauri na ushauri unaotusukuma katika uovu, wivu, wizi, ulevi, ujambazi, ushirikina na chuki, heshimu uhai wa wengine, familia zao na majukumu waliyo nayo, usikimbilie kunyoosha mkono wako hata kama mtu huyo humpendi, jitafute katika tiba kwani kuacha na Mungu ni jambo baya kuliko yote, ukipanda mbegu ya wema unapanda mbegu ya kudumu kwako na uzao wako!  Sauli kwa kuwa alichagua upanga akafa kwa upanga, yeye na familia yake, Daudi alimchagua Mungu akawa mfalme mkao wa moyo wetu ndio unaoamua uhusiano wetu kwa Mungu na Baraka zake! Jilinde sana

 

Rev. Innocent Samuel Kamote.

 

Mkuu wa wajenzi mwenye Hekima.

 

Apolo: Naye alikuwa hodari katika maandiko!

Matendo 18:24-26 “Basi Myahudi mmoja, jina lake Apolo, mzalia wa Iskanderia, mtu wa elimu, akafika Efeso; naye alikuwa hodari katika maandiko. Mtu huyo alikuwa amefundishwa njia ya Bwana; na kwa kuwa roho yake ilikuwa ikimwaka, alianza kunena na kufundisha kwa usahihi habari za Yesu; naye alijua ubatizo wa Yohana tu. Akaanza kunena kwa ujasiri katika sinagogi; hata Prisila na Akila walipomsikia wakamchukua kwao, wakamweleza njia ya Bwana kwa usahihi zaidi.”

Utangulizi:

Mojawapo ya wahubiri wakubwa sana waliokuwa na mvuto wa kipekee katika nyakati za Kanisa la Kwanza sambamba na Petro (Kefa) na Paulo Mtume alikuwa ni Apolo, Muhubiri huyu wa injili na Mwalimu mbobevu aliyekuwa na mchango mkubwa sana katika kanisa alikuwa na uweza wa kipekee kiasi cha kuwekwa katika kiwango kimoja na Mtume Petro na Paulo katika kanisa la Korintho huku akisifiwa kama mtu aliyemwagilia maji mbegu iliypandwa na Paulo katika kanisa la Korintho, sio hivyo tu watu walijivunia na kujisifia muhubiri huyu katika makundi

1Wakorintho 3:21-23 “Basi, mtu ye yote na asijisifie wanadamu. Kwa maana vyote ni vyenu; kwamba ni Paulo, au Apolo, au Kefa; au dunia, au uzima, au mauti; au vile vilivyopo sasa, au vile vitakavyokuwapo; vyote ni vyenu; nanyi ni wa Kristo, na Kristo ni wa Mungu.”

Biblia inamuelezea Apolo kama moja ya wahubiri aliyekuwa na neema ya juu katika ufundishaji na kwamba alikuwa ni Myahudi kutoka Alexandria nchini Misri, aliyekuwa na uwezo mkubwa sana katika kunena, Hodari wa maandiko, mwenye ujuzi wa kina katika Agano jipya anatajwa kuwa muhubiri maarufu na mwalimu aliyebobea ambaye ana mchango mkubwa katika kanisa la karne ya kwanza, akitajwa kama mtu wa Elimu yaani msomi mtu huyu leo ana kitu ambacho tunaweza kujiufunza kutoka kwake na tutajifunza kwa kuzingatia vipengele vikuu muhimu vitatu vifuatavyo:-

·         Apolo Aliyekuwa Hodari katika maandiko.

·         Mchango wa Apolo katika Kanisa la kwanza.

·         Mambo ya kujifunza kutoka kwa Apolo.      

         

Apolo Aliyekuwa Hodari katika maandiko.

Apolo ni mojawapo ya wahubiri mashuhuri wa nyakati za kanisa la Kwanza ambaye mwandishi wa Injili na Historia wa nyakati za Kanisa la Kwanza Luka anashindwa kuacha kuzungumza habari zake, Muhubiri huyu na Mwalimu mashuhuri anatajwa katika kiwango cha juu pamoja na Paulo, Petro na yeye mwenyewe, hii inaonyesha wazi kabisa kuwa hakuwa mtu wa kuchukuliwa poa, kumbuka kuwa yeye hakuwa wala hakuwahi kuwa miongoni mwa wanafunzi kumi na mbili wa Yesu waitwao mitume, na wala hakuwahi kuwa na Petro wala kuambatana na Paulo, na huenda hakuwahi kuwa miongoni mwa wanafunzi waliopata kumjua Yesu Kristo wakati wa huduma yake duniani, lakini anaelezewa katika maandiko kuwa hakuwa mtu wa kawaida, pamoja na kuwa hatupaswi kuwa washabiki wa wahubiri lakini uwezo wake na umahiri wake katika injili uliwafanya Wakorintho kutokumuacha pembeni katika makundi ya kishabiki yaliyojitokeza mwanzoni mwa huduma kwa kanisa hilo mpaka pale Paulo alipokemea makundi hayo kwa waraka wake  na kuwaelimisha wakorintho kwamba kila mmoja ana karama yake huyu hivi na huyu hivi:-

1Wakorintho 1:10-13 “Basi ndugu, nawasihi, kwa jina la Bwana wetu Yesu Kristo, kwamba nyote mnene mamoja; wala pasiwe kwenu faraka, bali mhitimu katika nia moja na shauri moja. Kwa maana, ndugu zangu, nimearifiwa habari zenu na wale walio wa nyumbani mwa Kloe, ya kwamba iko fitina kwenu. Basi, maana yangu ni hii, ya kwamba kila mtu wa kwenu kusema, Mimi ni wa Paulo, na, Mimi ni wa Apolo, na, Mimi ni wa Kefa, na, Mimi ni wa Kristo. Je! Kristo amegawanyika? Je! Paulo alisulibiwa kwa ajili yenu? Au je! Mlibatizwa kwa jina la Paulo?”

Kugawanyika kwa kanisa katika makundi ya kuwashabikia walimu wa neno la Mungu katika kanisa la Korintho halikuwa jambo jema na la busara lakini hata hivyo limetokea kutufunulia kitu kuwa kama Apolo aliwekwa katika kiwango kimoja au kuwa na kundi kati ya Paulo na Petro ni Dhahiri kuwa mtu huyu hakuwa wa kawaida na hapa tunataka kujifunza nini siri ya uwezo wake na ushawishi wake mkubwa katika jumuiya ya wanafunzi wa Yesu Pale Korintho? Apolo ni nani hasa?

-          Biblia inamuelezea Apolo kuwa alikuwa Myahudi, sawa na tu na alivyokuwa Petro na Apolo, lakini huyu alikulia katika jiji la Alexandria ambao ulikuwa moja ya miji ya kale na iliyokuwa maarufu sana kwa Elimu kule Misri ya kale, Mji huu ulianzishwa na mfalme wa Kigiriki aliyekuwa na umaarufu mkubwa Alexander the Great mwaka 331 Kabla ya Yesu Kristo, Mji huu ulikuwa ni moja ya mji uliokuwa kituo kikubwa sana cha Elimu na utamaduni katika ulimwengu wa Mediteranian kwa hiyo Apolo alikulia huko na alitokea huko

 

Matendo 18:24 “Basi Myahudi mmoja, jina lake Apolo, mzalia wa Iskanderia, mtu wa elimu, akafika Efeso; naye alikuwa hodari katika maandiko.”

 

Kwa msingi huo ni wazi kuwa Apolo alilelewa  na kusomea katika jiji hilo lililokuwa na ujuzi katika maswala ya Elimu, Falsafa, uwezo mkubwa wa mijadala, kujenga hoja na kujibu, utaalamu wa lugha, sheria, utamaduni na uwezo wa kujitambua na kutafasiri maandiko, Jiji la Alexandria pia lilikuwa jiji lenye vyuo vikuu vingi vya taaluma

 

-          Jina lake Apolo kimsingi ni jina la Kiyunani (Greek) “Apollōs” ambalo pia linahusishwa na jina la mungu wa kigiriki aliyeitwa “Apollo” au “Apaella”  ambalo maana yake kwa kiingereza ni “Sheepfold”  ambaye wajibu wake ulikuwa ni ulinzi wa kondoo na mifugo Protector of flocks and herds kwa hiyo jina Apollo maana yake ni Mlinzi wa Kondoo na wanyama wa kufugwa, hata hivyo Biblia haijasema kitu kuhusu uhusiano wa jina lake na miungu ya Kigiriki lakini tunaweza kupata picha ya kile ambacho jina lake linaakisi,  huyu alikuwa mtumishi wa Mungu na alikuwa muhubiri na Mwalimu mbobevu aliyekuwa akifundisha habari za Yesu. Kweli aliwalinda kondoo!

 

-          Mwenye uwezo mkubwa wa kuwasilisha kwa usahihi – Neno la Mungu linamuelezea Apolo kama mtu aliyekuwa na uhodari na mtu anayeweza kuwasilisha kwa usahihi habari za Kristo

 

Matendo 18:25 “Mtu huyo alikuwa amefundishwa njia ya Bwana; na kwa kuwa roho yake ilikuwa ikimwaka, alianza kunena na kufundisha kwa usahihi habari za Yesu; naye alijua ubatizo wa Yohana tu.”

 

Kunena na kufundisha kwa usahihi kunamaanisha kuwa alikuwa anawasilisha kwa ufasaha  ujuzi aliokuwa nao kuhusu Kristo kupitia maandiko ya Torati, mtu huyu alikuwa na ujuzi wa maneno, elimu na uwezo mkubwa wa kujieleza kwa Kiyunani ni “Logios” kwa hiyo hakuwa mtu tu mwenye maarifa kichwani lakini alikuwa na uwezo mkubwa wa kuwasilisha kile alichokuwa anakijua, mtu anaweza kuwa ni Profesa au daktari wa falsafa wa jambo fulani au hata theolojia  lakini akawa hana uwezo wa kufundisha, Mtu anaweza kuwa na maarifa mengi sana kichwani lakini uwasilishaji wake ukawa unamfanya asieleweke kwa Apolo mambo yalikuwa tofauti alikuwa ni mtu aliyebobea katika kujifunza, mwenye maarifa, mwenye uelewa na anayeweza kuelezea kwa kina na sio hivyo tu alikuwa na nguvu ya ushawishi na uwezo wa kupata kibali, jambo hili lilimfanya kuwa Mwalimu mzuri, akikubalika, Uwezo wake mkubwa katika kufundisha unaonyesha umahiri wake mkubwa katika kijifunza pia

 

-          Mwenye kufundishika, Apolo pamoja na ujuzi mkubwa na sifa kubwa alizokuwa nazo pia alikuwa sio mtu mwenye kiburi na majivuno, alikuwa ni mtu anayeweza kuwekeka chini na kufundishika, wasomi wengi tulionao leo duniani ni “unteachable” wasiofundishika, Sivyo ilivyokuwa kwa Apolo yeye kama msomi alikuwa na ufahamu kuwa huwezi kujua mambo yote na kwa sababu hiyo elimu aliyokuwa nayo haikumpa kujivuna na unyenyekevu aliokuwa nao ulimfanya awe tayari kupokea darasa zaidi kutoka kwa Priscilla na Akila ambao walikuwa ni watenda kazi pamoja na Paulo mtume hawa walimualika na kumfundisha njia ya Bwana kwa usahihi zaidi na hivyo kumfanya asaidike maradufu, ujuzi haukumfanya ajivune! Na aliendelea kuwa Mwalimu bora zaidi

 

Matendo 18:25-26 “Mtu huyo alikuwa amefundishwa njia ya Bwana; na kwa kuwa roho yake ilikuwa ikimwaka, alianza kunena na kufundisha kwa usahihi habari za Yesu; naye alijua ubatizo wa Yohana tu. Akaanza kunena kwa ujasiri katika sinagogi; hata Prisila na Akila walipomsikia wakamchukua kwao, wakamweleza njia ya Bwana kwa usahihi zaidi.”

 

1Wakorintho 8:1-2 “Na kwa habari ya vitu vilivyotolewa sadaka kwa sanamu; Twajua ya kuwa sisi sote tuna ujuzi. Ujuzi huleta majivuno, bali upendo hujenga. Mtu akidhani ya kuwa anajua neno, hajui neno lo lote bado, kama impasavyo kujua.”

 

Pamoja na kuwa muhubiri mzuri na mtu mwenye elimu, mnenaji hodari, na mwenye uhodari katika maandiko Lakini alipoalikwa na Pricilla na Akila na kufundishwa njia ya Bwana kwa usahihi zaidi alisikiliza na kufundishika  hii ni dalili inayoonyesha kuwa Apolo alikuwa mnyenyekevu na ujuzi haukumletea majivuno alikuwa ni mwenye kufundishika hakusema mimi ni Muhubiri mkubwa, mimi nasimama mbele ya watu wengi na ninasikilizwa, mimi ni msomi lakini alikubali ushauri na kuwasikiliza wengine hii ilikuwa ni hekima kubwa kwa mtumishi huyu wa Mungu. Jambo lililofungua mlango wa kupokea neema kubwa zaidi na kumfanya kuwa Mwalimu aliyekubalika!

 

-          Apolo alikuwa ni mtu mwenye bidii – Kadiri tunavyojifunza kuhusu Apolo unaweza kupata picha kubwa ya aina ya mtu huyu wa kipekee inaonekana wazi kuwa alikuwa na elimu, alikuwa na ujuzi wa maandiko, alikuwa mnenaji hodari, alikuwa na uwezo wa kuwakilisha, alikuwa na ujuzi wa mawasiliano, alikuwa na moyo wa huduma alikuwa anafundishika, alikuwa mnyenyekevu, alikuwa na kipawa lakini juu ya yote hayo alikuwa na bidii, jambo lililomfanya awe muhubiri na mwalimu mwenye matokeo, tunajifunza kuwa pamoja na kumuamini Mungu na kujifunza na kumtumikia Mungu bado tunapaswa kuwa na bidii katika maswala yote ya kiroho Apolo alikuwa mwenye bidii, kila mtu wa Mungu anapaswa kuwa na bidii katika Nyanja mbalimbali za kiroho, na kimwili ili kujiongeza na ili tuweze kuwa msaada kwa wengi, lakini zaidi sana tuweze kuwa na ufanisi katika wito

 

Matendo 18:24-28 “Basi Myahudi mmoja, jina lake Apolo, mzalia wa Iskanderia, mtu wa elimu, akafika Efeso; naye alikuwa hodari katika maandiko. Mtu huyo alikuwa amefundishwa njia ya Bwana; na kwa kuwa roho yake ilikuwa ikimwaka, alianza kunena na kufundisha kwa usahihi habari za Yesu; naye alijua ubatizo wa Yohana tu. Akaanza kunena kwa ujasiri katika sinagogi; hata Prisila na Akila walipomsikia wakamchukua kwao, wakamweleza njia ya Bwana kwa usahihi zaidi. Na alipotaka kuvuka bahari aende mpaka Akaya, ndugu wakamhimiza, wakawaandikia wale wanafunzi wamkaribishe, naye alipofika akawasaidia sana wale waliokwisha kuamini kwa neema ya Mungu. Kwa maana aliwashinda Wayahudi kabisa kabisa mbele ya watu wote, akionyesha kwa maneno ya maandiko ya kuwa Yesu ni Kristo.”  

 

-          Apolo alikuwa Mwalimu mwenye uwezo wa kuwajenga wengine – Neno la Mungu linaonyesha kuwa neema iliyokuwa juu yake ilimsaidia kuwajenga na wengine, maarifa na ujuzi mkubwa aliokuwa nao haukuwa kwa manufaa yake mwenyewe lakini alitumia kila alichokuwa nacho kuwajenga wengine jambo hili linaonyesha kuwa kweli mtu huyu alikuwa mtu wa Mungu na alikuwa na ujuzi wa kuyatumia maarifa aliyo nayo kwaajili ya mwili wa Kristo, kila mara sisi kama watu wa Mungu kuna umuhimu wa kuhakikisha kuwa wengine wanafaidika na kile Mungu ametupa badala ya kujawa na hila na wivu na umimi na kuyatumia maarifa yetu na akili zetu na nafasi zetu kuwakwamisha wengine kwa hila na husuda, Kila mtumishi wa Mungu mwenye afya nzuri ya kiroho anapokutana na wengine anapaswa kuwaachia athari ya imani zaidi, maarifa zaidi, ujasiri zaidi, utakatifu zaidi, wepesi zaidi, ujuzi zaidi, na uwezo mkuu wa kumtumikia Mungu zaidi, Apolo alikuwa ni mjenzi  alipokwenda makanisani aliwasaidia sana wale waliokwisha kuamini kwa neema, wewe umesaidia wangapi? Umeumiza wangapi? Umekwaza wangapi?, umebomoa wangapi? Apolo aliwasaidia sana wale waliokwisha kuamini.  

 

Matendo 18:27. “Na alipotaka kuvuka bahari aende mpaka Akaya, ndugu wakamhimiza, wakawaandikia wale wanafunzi wamkaribishe, naye alipofika akawasaidia sana wale waliokwisha kuamini kwa neema ya Mungu.”

 

-          Apolo alikuwa ni mtetezi mkubwa wa imani – Moja ya wajibu wetu mkubwa tulio nao ni pamoja na kuilinda imani na kuitetea Apolo licha ya kuwa msomi, alikuwa na mnenaji hodari na mtaalamu wa maandiko aliutumia ujuzi wake alionao kuitetea imani na kumuhubiri Kristo, hii ilikuwa ni kama kilele cha mukhtasari wa imani yake alitumia mandiko kuwaelekeza watu kwa Yesu Kristo, huduma ya kweli ya kila mtumishi wa Mungu ni kuwapeleka kwatu kwa Yesu, ni kumfunua Yesu Kristo kwa jamii ya watu wote na kuilinda imani, ujuzi wa maandiko bila kumfunua Yesu Kristo inakuwa ni ujuzi wa maarifa tu, lakini neno la Mungu linapomfunua Yesu Kristo watu wanapata ujumbe kamili uliokusudiwa na Yesu na huu ndio wokovu wenyewe, Apolo alitumia ujuzi wake wa neno la Mungu kuwaelekeza watu kwa Yesu Kristo, na ndio ukweli kuwa maandiko yanamfunua Yesu tu

 

Matendo 18:28 “Kwa maana aliwashinda Wayahudi kabisa kabisa mbele ya watu wote, akionyesha kwa maneno ya maandiko ya kuwa Yesu ni Kristo.”

 

Yohana 5:38-40 “Wala neno lake hamnalo likikaa ndani yenu, kwa kuwa ninyi hammwamini yule aliyetumwa na yeye. Mwayachunguza maandiko, kwa sababu mnadhani kwamba ninyi mna uzima wa milele ndani yake; na hayo ndiyo yanayonishuhudia. Wala hamtaki kuja kwangu mpate kuwa na uzima.”

 

-          Alikuwa hodari katika maandiko – Moja ya sifa yenye nguvu na mvuto Mkubwa ambayo Luka mwandishi wa injili na kitabu cha matendo ya mitume anaielezea kuhusu uwezo na nguvu za Apolo ni kuwa mtu huyu alikuwa hodari katika maandiko! Ona

 

Matendo 18:24 “Basi Myahudi mmoja, jina lake Apolo, mzalia wa Iskanderia, mtu wa elimu, akafika Efeso; naye alikuwa hodari katika maandiko.”

 

Kama kuna sifa ambayo natamani kila mtumishi wa Mungu awe nayo na tuachane na ubishi ni kuwa na ujuzi au uhodari katika maandiko kama alivyokuwa Apolo, Luka haandiki habari za Apolo kama jambo la kushitukiza na au la bahati mbaya Luka na timu yote ya umisheni ya Paulo walikuwa wamebaini uwezo mkubwa sana wa Apolo na ambao una faida kubwa sana katika mwili wa Kristo. “Naye alikuwa Hodari katika maandiko” neno Hodari linalotumika hapo katika kiyunani linatajwa kama neno “Dynatos”  ambalo kwa kiingereza ni sawa na neno Powerful, Mighty, Strong, au Possible likimaanisha kuwa mtu huyu alikuwa ni mwenye  Nguvu, Uwezo, Mamlaka  na ujuzi mkubwa katika maandiko, Apolo sio tu alikuwa msomaji wa kawaida wa maandiko yaani Biblia, lakini alikuwa na uweza mkubwa katika maandiko, alifahamu sana Agano la kale na alikuwa na ujuzi wa kulifafanua kuwa linasema nini kuhusu Kristo wote tunafahamu kuwa maandiko yote yanamtaja Yesu Kristo na kueleza habari zake kuanzia torati na manabii vitabu vyote vinaeleza kuhusu Yesu  ona

 

Luka 24:13-27 “Na tazama, siku ile ile watu wawili miongoni mwao walikuwa wakienda kijiji kimoja, jina lake Emau, kilichokuwa mbali na Yerusalemu kama mwendo wa saa mbili. Nao walikuwa wakizungumza wao kwa wao habari za mambo hayo yote yaliyotukia. Ikawa katika kuzungumza na kuulizana kwao, Yesu mwenyewe alikaribia, akaandamana nao. Macho yao yakafumbwa wasimtambue. Akawaambia, Ni maneno gani haya mnayosemezana hivi mnapotembea? Wakasimama wamekunja nyuso zao.  Akajibu mmoja wao, jina lake Kleopa, akamwambia, Je! Wewe peke yako u mgeni katika Yerusalemu, hata huyajui yaliyotukia humo siku hizi? Akawauliza, Mambo gani? Wakamwambia, Mambo ya Yesu wa Nazareti, aliyekuwa mtu nabii, mwenye uwezo katika kutenda na kunena mbele za Mungu na watu wote; tena jinsi wakuu wa makuhani na wakubwa wetu walivyomtia katika hukumu ya kufa, wakamsulibisha. Nasi tulikuwa tukitumaini ya kuwa yeye ndiye atakayewakomboa Israeli. Zaidi ya hayo yote, leo ni siku ya tatu tangu yalipotendeka mambo hayo; tena, wanawake kadha wa kadha wa kwetu walitushitusha, waliokwenda kaburini asubuhi na mapema, wasiuone mwili wake; wakaja wakasema ya kwamba wametokewa na malaika waliosema kwamba yu hai. Na wengine waliokuwa pamoja nasi walikwenda kaburini wakaona vivyo hivyo kama wale wanawake walivyosema, ila yeye hawakumwona. Akawaambia, Enyi msiofahamu, wenye mioyo mizito ya kuamini yote waliyoyasema manabii! Je! Haikumpasa Kristo kupata mateso haya na kuingia katika utukufu wake? Akaanza kutoka Musa na manabii wote, akawaeleza katika maandiko yote mambo yaliyomhusu yeye mwenyewe.”

 

Ujuzi huu na uweza huo na mamlaka na ufahamu katika neno la Mungu aliokuwa nao Apolo ulimfanya awe muhubiri mwenye matokeo kokote alikokwenda na alikohudumu na kufundisha kimsingi alikuwa ni kama Mwalimu ambaye wakati Paulo amepanda yeye alikuja kutia maji, na kusababisha ustawi, uweza wake katika Bwana na neno lake kulileta ustawi mkubwa sana katika mwili wa Kristo kama watu watayajua maandiko,  na malengo yake watakuwa na msaada mkubwa kama aliokuwa nao Apolo, ujuzi katika maandiko unasaidia katika ukuaji wa Kiroho, unasaidia kuweka muongozo wa maisha ya kila siku, unawasaidia watu kufanya maamuzi sahihi, unawasaidia watu kujua kwa kina na mapana na marefu ufahamu wa kina na wa ndani kuhusu Mungu, unawatia moyo watu wakati wa mambo magumu, unawajenga watu kwa hekima, unawafundisha watu uadilifu na maarifa unawaunganisha watu karibu na Mungu unawajengea watu mahusiano mema, unawapa watu na kuwajengea imani, unawazamisha watu katika kujua ahadi za Mungu, unawatia watu nguvu na kuwajenga kiroho katika maisha ya kila siku, unawapa watu hekima na jinsi ya kufanya maamuzi sahihi, unawafundisha watu njia za Mungu na utajiri mkuu wa upendo wake na heshima kwa wengine, unawajengea watu matumaini wanapokuwa na hofu, huzuni na woga, inawapunguzia watu hofu na kuwakumbusha uweza wa kiungu wa kuwalinda, unatoa msaada wa ndani na kuleta utulivu wakati wa Magumu, kwa hiyo hii ina maana ya kuwa mtu anayejua maandiko na namna ya kuyatumia katika maeneo hayo yote huyo sio wa kawaida na anaweza kumsaidia mtu wa aina yoyote ile  na kuwaongoza watu katika kweli huu ndio uwezo mkubwa na wa juu zaidi wa Apolo aliokuwa nao na kwa sababu hiyo alikuwa Mwalimu kweli kweli anayefaa kwa nyakati zote! Mungu atupe kina Apolo wengi leo

Mchango wa Apolo katika Kanisa la kwanza.

Kama tulivyotangulia kuona habari za Apolo na uhodari wake katika maandiko jinsi ulivyo na maana, utaweza kwa jicho la haraka kugundua pia mchango wake mkubwa ulivyokuwa nyakati za Kanisa la kwanza ujuzi wake katika maandiko ulimfanya Apolo awe mtu mwenye mchango mkubwa sana katika nyakati za Kanisa la kwanza

1.       Aliimarisha sana wale walioamini – Matendo 18:27-28 “Na alipotaka kuvuka bahari aende mpaka Akaya, ndugu wakamhimiza, wakawaandikia wale wanafunzi wamkaribishe, naye alipofika akawasaidia sana wale waliokwisha kuamini kwa neema ya Mungu. Kwa maana aliwashinda Wayahudi kabisa kabisa mbele ya watu wote, akionyesha kwa maneno ya maandiko ya kuwa Yesu ni Kristo.”

 

Apolo alitumiwa na Mungu kwa neema  kama mtu aliyewaimarisha sana waamini alivuka bahari na kwenda mpaka Akaya bila shaka Macedonia kule ulaya Ugiriki na alikaribishwa huko kwa barua na kuwa Msaada mkubwa kwa waamini, Mungu anamtumia Apolo sio kama Mwanzilishi wa makanisa bali anamtumia kama mtu anayeimarisha kile kilichoanzishwa Paulo mtu anaifananisha huduma ya Apolo kama mtu anayemwagilia huku yeye akiwa kama mtu aliyepanda kwa hiyo alikuwa ni Mwalimu mwenye kujenga umahiri wa waamini “Strengthener of the belivers” mwenye kuwatia nguvu waamini, mwenye kuimarisha waamini!

 

1Wakorintho 3:5-7 “Basi Apolo ni nani? Na Paulo ni nani? Ni wahudumu ambao kwao mliamini; na kila mtu kama Bwana alivyompa. Mimi nilipanda, Apolo akatia maji; bali mwenye kukuza ni Mungu. Hivyo, apandaye si kitu, wala atiaye maji, bali Mungu akuzaye.”

 

2.         Alimuhubiri Kristo - Matendo 18:27-28 “Na alipotaka kuvuka bahari aende mpaka Akaya, ndugu wakamhimiza, wakawaandikia wale wanafunzi wamkaribishe, naye alipofika akawasaidia sana wale waliokwisha kuamini kwa neema ya Mungu. Kwa maana aliwashinda Wayahudi kabisa kabisa mbele ya watu wote, akionyesha kwa maneno ya maandiko ya kuwa Yesu ni Kristo.”

 

Kutokana na ujuzi wake katiika maandiko aliweza kuonyesha kupitia maandiko na kuthibitisha kuwa Yesu ndiye Kristo kwa hiyo kitaalamu Apolo pia alikuwa au anajulikana kama Apologetic Preacher, Mwalimu aliyekuwa na uwezo wa kuitetea imani na kuithibitisha imani kwa kutumia maandiko na kuwasaidia watu katika kumjua Bwana na Mwokozi wetu, hili ni la Muhimu kwetu tuwaelekee watu kwa Yesu na sio kwetu watu wamjue Yesu zaidi

 

3.       Alitambuliwa na Paulo kama mtumishi mwenzake – Utambuzi wa Paulo mtume kuhusu Apolo unatufundisha kuwa Muhubiri mzuri sio wewe peke yako, inatukumbusha kuwa Mungu anaweza kuinua wengine katika kiwango kama chako na kuzidi, na hatupaswi kuoneleana wivu, badala yake ni lazima tukubali kuwa kila mmoja ana majukumu yake ya kutekeleza katika mwili wa Kristo, Paulo anatambua hilo kuhusu Apolo na anasema kuwa sisi sote ni wahudumu ambao ninyi mliamini mmoja alipanda na mwingine akatia maji na mwenye kukuza ni Mungu, hivyo Kanisa halijengwi na mtu mmoja, Mungu huweza kumtumia huyu hivi na mwingine akatumiwa vile kwa utukufu wa Mungu, huyu anaweza kuwa mtume mwingine Mwalimu mwingine muhubiri na kadhalika

 

1Wakorintho 3:5-7 “Basi Apolo ni nani? Na Paulo ni nani? Ni wahudumu ambao kwao mliamini; na kila mtu kama Bwana alivyompa. Mimi nilipanda, Apolo akatia maji; bali mwenye kukuza ni Mungu. Hivyo, apandaye si kitu, wala atiaye maji, bali Mungu akuzaye.”

 

Paulo anasema kuwa wao ni wafanyakazi katika shamba au jengo la Mungu  na hakuna mtu mwenye kanisa lake, au watu wake wala hakuna anayeweza kusema mimi ndiye mwanzilishi, au watu hawa ni wangu kila mmoja ana kazi yake katika mwili wa Kristo mmoja alipanda na mwingine akatia maji, leo hii watu wanamiliki makanisa makanisa ni mali yao na sio mali ya Kristo wanabaguana kuwa huyu alikuwa nje ya mfumo, huyu hajaitwa sawasawa huyu hapa ana dosari hii au ile, Paulo alimtambua Apolo na uwezo wake na hakumpiga vita kwa sababu alikuwa na mchango mkubwa katika kanisa la Mungu,  

 

4.       Aliimarisha makanisa – Apolo alikuwa na huduma ya Ualimu, Huduma hii ina umuhimu mkubwa sana katika kanisa la Mungu, kwa sababu inajenga watu na kuwaimarisha na kuwafanya waamini kuwa imara, inawalinda watu na mafundisho potofu, inawasaidia watu kumjua na kumtii Yesu Kristo, na zaidi sana inawabadilisha waamini wachanga  na kuwapa ukomavu huku ikiwaelekeza kumtumikia Mungu na kuielewa Biblia zaidi ya yote inaandaa viongozi wa kanisa wa baadae na kulifanya neno la Mungu liwe halisi katika maisha kutokana na umuhimu wake alitembelea makanisa mbalimbali na kote huko aliyaimarisha na kuwatia moyo waamini ona:-

 

Matendo 18:27-28 “Na alipotaka kuvuka bahari aende mpaka Akaya, ndugu wakamhimiza, wakawaandikia wale wanafunzi wamkaribishe, naye alipofika akawasaidia sana wale waliokwisha kuamini kwa neema ya Mungu. Kwa maana aliwashinda Wayahudi kabisa kabisa mbele ya watu wote, akionyesha kwa maneno ya maandiko ya kuwa Yesu ni Kristo.”

 

1Wakorintho 3:5-7 “Basi Apolo ni nani? Na Paulo ni nani? Ni wahudumu ambao kwao mliamini; na kila mtu kama Bwana alivyompa. Mimi nilipanda, Apolo akatia maji; bali mwenye kukuza ni Mungu. Hivyo, apandaye si kitu, wala atiaye maji, bali Mungu akuzaye.”

 

Tito 3:12-14. “Wakati nitakapomtuma Artema kwako au Tikiko, jitahidi kuja kwangu huku Nikopoli; kwa maana huku nimekusudia kukaa wakati wa baridi. Zena, yule mwana-sheria, na Apolo, uwasafirishe kwa bidii, wasipungukiwe na cho chote. Watu wetu nao wajifunze kudumu katika matendo mema, kwa matumizi yaliyo lazima, ili wasiwe hawana matunda.”

Mambo ya kujifunza kutoka kwa Apolo                

Kuna maswala kadhaa ya kujifunza kutoka kwa Apolo ambayo yanaweza kutuimarisha na kutujenga wahubiri wa kizazi hiki, Apolo alikuwa msomi asiye na majivuo na mtu aliyejua kuitumia elimu yake kwa maslahi ya ufalme wa Mungu, aidha alikuwa mtu anayefundishika na anayekubali kuongezewa kitu na unyenyekevu wake mkubwa uliweza kumbeba niseme katika kiwango sawa na Petro na Paulo kutajwa kwake na Luka japo kwa muktasari lakini maelezo yake yameweza kubeba kitu kikubwa sana ambacho kinatuhakikishia kuwa tuna kitu cha kujifunza kutoka kwake

1.       Kuwa hodari katika maandiko – Apolo alikuwa ni mwenye  Nguvu, Uwezo, Mamlaka  na ujuzi mkubwa katika maandiko na inaelezwa kuwa hii ilitokana na bidii aliyokuwa nayo, kwa hiyo pamoja na mambo mengine kila Mtumishi wa Mungu anapaswa kujifunza kutoka kwa Apolo kwamba tunapaswa kuweka Bidii katika kujifunza Neno la Mungu ili tuweze kuwafaa na wengine, watu wa Mungu hatupaswi kuwa wavivu katika kujifunza maneno ya Mungu badala ya kuzurula na kusoma magazeti ya udaku tunapaswa kutulia na kuwa na bidii katika kulihudumia neno na maombi, mtumishi wa Mungu usiwe mvivu katika kujifunza Neno.

 

Matendo 6:3-4 “Basi ndugu, chagueni watu saba miongoni mwenu, walioshuhudiwa kuwa wema, wenye kujawa na Roho, na hekima, ili tuwaweke juu ya jambo hili; na sisi tutadumu katika kuomba na kulihudumia lile Neno”

 

2Timotheo 2:15 “Jitahidi kujionyesha kuwa umekubaliwa na Mungu, mtenda kazi asiye na sababu ya kutahayari, ukitumia kwa halali neno la kweli.”

 

2.       Kufundisha neno la Mungu kwa Usahihi – Apolo alikuwa na juhudi na alitumia ujuzi wake na elimu yake kufundisha kwa usahihi neno la Mungu, na tumeona pia alikubali kujifunza kutoka kwa wengine, ni jambo la kusikitisha sana kuwa katika karne hii kuna watu wanaona kusoma chuo cha Biblia ni ujinga, kimsingi wanamuaibisha Roho Mtakatifu kwa sababu yeye ndiye mwanzilishi wa elimu, kuna watu hata leo wanaona kwenda vyo vya Biblia ni kupoteza Muda, ni kupoteza upako na dhana nyingine nyingi za kipuuzi, kufundisha kweli ya Mungu kwa usahihi kunahitaji uwe na ujuzi wa kutosha namna ya kulifasiri neno la Mungu na sio kujitafasiria kama upendavyo tu ziko kanuni za kuzingatia ili uweze kufasiri kwa usahihi na zinahitaji ukae chini

 

2Petro 1:20-21 “Mkijua neno hili kwanza, ya kwamba hakuna unabii katika maandiko upatao kufasiriwa kama apendavyo mtu fulani tu. Maana unabii haukuletwa po pote kwa mapenzi ya mwanadamu; bali wanadamu walinena yaliyotoka kwa Mungu, wakiongozwa na Roho Mtakatifu.”

 

3.       Alitumia kipawa chake kujenga  wengine -  Apolo hakuitumia Elimu yake na ujuzi wake kwaajili ya majivuno au ili aonekane alikuwa msomi hapana aliitumia kuwajenga wengine alikaa katika  kusudi lile lile kubwa la huduma ambazo Mungu ameziweka katika Kanisa kwa kusudi la kujenga mwili wa Kristo hata kazi ya huduma itendeke hata mwili wa Kristo ujengwe na watu wakue na kufika katika cheo cha kimo cha utimilifu wa Kristo

 

Waefeso 4:11-14 “Naye alitoa wengine kuwa mitume, na wengine kuwa manabii; na wengine kuwa wainjilisti na wengine kuwa wachungaji na waalimu; kwa kusudi la kuwakamilisha watakatifu, hata kazi ya huduma itendeke, hata mwili wa Kristo ujengwe; hata na sisi sote tutakapoufikia umoja wa imani na kumfahamu sana Mwana wa Mungu, hata kuwa mtu mkamilifu, hata kufika kwenye cheo cha kimo cha utimilifu wa Kristo; ili tusiwe tena watoto wachanga, tukitupwa huku na huku, na kuchukuliwa na kila upepo wa elimu, kwa hila ya watu, kwa ujanja, tukizifuata njia za udanganyifu.”

 

Matendo 18:27-28 “Na alipotaka kuvuka bahari aende mpaka Akaya, ndugu wakamhimiza, wakawaandikia wale wanafunzi wamkaribishe, naye alipofika akawasaidia sana wale waliokwisha kuamini kwa neema ya Mungu. Kwa maana aliwashinda Wayahudi kabisa kabisa mbele ya watu wote, akionyesha kwa maneno ya maandiko ya kuwa Yesu ni Kristo.”

 

1Wakorintho 3:5-7 “Basi Apolo ni nani? Na Paulo ni nani? Ni wahudumu ambao kwao mliamini; na kila mtu kama Bwana alivyompa. Mimi nilipanda, Apolo akatia maji; bali mwenye kukuza ni Mungu. Hivyo, apandaye si kitu, wala atiaye maji, bali Mungu akuzaye.”

 

Kila mtumishi wa Mungu ana nafsi yake katika mwili wa Kristo, lakini pia kuna nafasi ya mwingine Mwenye kazi ni Mungu, Apolo anatufundisha kuwa Madhabahu inahitaji maandalizi, Kipawa kinahitaji kunolewa kwa kusoma zaidi, Upako unahitaji nidhamu, Ufunuo wa kweli ni maandiko yaani neno la Mungu, Ushawishi una mvuto mkubwa tukiwa na tabia njema kwa sababu hiyo ni lazima tujifunze neno la Mungu, tujijengee uwezo wa kulifundisha, tukubali kukosolewa na kuwarekebisha wengine kwa upendo, lazima tuhakikishe tunamuhubiri Kristo, lazima tuujenge mwili wa Kristo na mwisho tumpe Mungu utukufu, Apolo alikuwa na thamani katika Kanisa kwa sababu alitumia kile alichokijua kumwinua Yesu Kristo na kuwajenga watu wa Mungu

Rev. Innocent Samuel Kamote.

Mkuu wawajenzi mwenye Hekima.